Yalanların bedeli nedir?
Suçlanacak olan kim?
Fark etmiyor.
Doğru görünmüyor.
Metal tadı alıyoruz.
Sanırım yerde grafit var.
Grafit filan görmedin.
Görmedin çünkü orada grafit yok!
Şehri tecrit ediyoruz. Dezenformasyonu önleyeceğiz.
Sekreter Gorbachev kazanın yönetimi için bir
komite tayin etti. Komitede siz de varsınız.
Çeviri: certan
Bilirsin ya,
Galiba şu vatan dediğin,
Güle oynaya ömür geçirdiğim apartman değil.
Vatan, dedelerimizin aşındırdığı köy yolları.
Vatan, derme çatma haçlar diktikleri Rus mezarları.
BELARUS NÜKLEER ENERJİ ENSTİTÜSÜ MINSK
Rus töresine göre, küllerine kadar savaşmadan,
Bir karışını dahi geride bırakamazsın Rus toprağının.
Gözlerinin önünde can verirdi yoldaşlar,
26 NİSAN, 08:30 PATLAMADAN 7 SAAT SONRA
Parçalayarak bir Rus gibi siper ettikleri göğüslerini.
Sığınıyoruz hala mermilerin merhametine ikimiz de.
Üçüncü defa buraya kadarmış dediğimde bile,
Acısı hiç dinmeyen biricik yurdumun...
Gururla kabarttığı göğsümle hazırdım canımı vermeye.
Çok çalışıyorsun.
- Herkes nerede? - Gelmek istemediler.
- Niye? - Cumartesi çünkü.
- Peki sen niye geldin? - Ben çok çalışırım.
Burası yanıyor.
8 miliröntgen. Sızıntı mı var?
Hayır.
Şimdiye kadar uyarı verirdi. Dışarıdan geliyor.
Amerikalılar mı?
İyot 131.
Askeri değil. Uranyum bölünmesi, U-235.
Reaktör yakıtı mı?
Ignalina olabilir. Buraya 240 kilometre uzaklıkta.
Ben Ulana Khomyuk...
Nükleer Enerji Ens...
Siz neyi...?
Tamam, sakin olun.
Onlarınki 4'teymiş. Onlar olamaz.
- Onlardan sonra en yakın neresi? - Çernobil, ama bu mümkün değil.
400 kilometre uzaktalar.
8 miliröntgen için fazla uzun bir mesafe.
Bugün açık olacaklardı.
Belki onlar bir şeyler biliyordur.
- İyot. - Atık olabilir mi?
Hayır.
Başka izotoplar da görürdük.
Nükleer test? Belki yeni bir bomba türü?
Kesin duyardık. Buradaki insanların yarısı o işte çalışıyor.
Uzay programıyla ilgili bir şey olabilir mi, uydu filan mesela?
Telefonu açan yok.
- Herkese damar yolu açmaya başlayın. - Elimizde yeterince yok.
- Çocuklara açın o zaman. - Ama elimizde yeterince yok!
Yapabildiğiniz kadarına açın o zaman.
- İhtiyar nerede? - 16. koğuşu yanık vakalarına ayırdı.
Ne yapıyorsun sen? Nedir o?
Süt. Sudan daha iyidir.
Hayır, hayır. Dur. Dur!
Ne yapıyorsun? Bunlar radyasyon yanığı!
Kıyafetlerine bulaşmıştır!
Yardım edin!
Üstlerindeki her şeyi çıkarın.
Hepsini bodruma atacağız.
Çernobil'de itfaiye görevlisiydi.
İtmeyi keser misiniz, lütfen?
Emir böyle.
- Dağılın! - Hey, sen! Yakalayın şunu!
Bizi niye içeri almıyorsunuz?
Profesör Legasov?
Hayır, daha değil.
Başka işleri konuşuyorlar. Birkaç dakika daha sürer.
- Çay alır mısınız? - Hayır, teşekkür ederim.
Beklerken Başkan Vekili Shcherbina'nın raporunu okumak ister misiniz?
Elbette. Sağ olun.
Tamam Profesör, hazırlar.
Profesör Legasov?
Sizi destekliyorum.
Bu komitede görev aldığınız için hepinize teşekkür ederim.
Önce Başkan Vekili Shcherbina'nın brifingiyle başlayacağız.
Ardından gerekirse sonraki adımları da konuşuruz.
Teşekkürler, Yoldaş Genel Sekreter.
Çernobil'deki durumun stabil olduğunu bildirmekten mutluluk duyuyorum.
Askeri ve sivil devriyeler bölgenin güvenliğini sağladı.
Ayrıca kimyasal tehditler konusunda uzmanlaşmış birliklerin başındaki...
Orgeneral Pikalov da tesise sevk edildi.
Radyasyon konusuna gelince, santral müdürü Bryukhanov...
3,6 röntgenden fazla olmadığını rapor ediyor.
Bana söylenene göre bu rakam göğüs filmi çektirmekle eşdeğermiş.
Yani checkup vaktiniz geldiyse...
- Peki dış basın? - Kesinlikle haberleri yok.
KGB Başkan Yardımcısı Charkov,
güvenlikle ilgili çıkarlarımızın korunmuş olduğunu garanti etti.
Güzel, çok güzel.
Her şey kontrol altında görünüyor.
Başka bir şey yoksa toplantı bitmiştir.
Var!
Efendim?
Bitiremeyiz.
Bu, Kurchatov Enstitüsü'nden Profesör Legasov.
Profesör, aklınıza takılan bir şey varsa,
daha sonra benimle paylaşmaktan çekinmeyin.
Yapamam. Üzgünüm. Çok üzgünüm.
Sayfa 3, zayiat ile ilgili kısımda diyor ki;
"İtfaiyecilerden birinin eli, reaktör binasının dışında..."
"zeminde bulunan pürüzsüz ve siyah renkli..."
"bir mineral parçasından dolayı ciddi şekilde yanmıştır."
Pürüzsüz ve siyah renkli mineral! Grafit bu!
Yerde grafit varmış.
Sonuçta bu bir tank patlaması. Yıkıntıları da olacaktır elbet.
- Bunun bir önemi var mı? - Tüm tesis genelinde...
grafit bulunan tek yer çekirdeğin içi.
Dışarıda yerde grafit varsa...
bu demektir ki patlayan şey bir kontrol sistemi tankı değil.
Reaktör çekirdeği patlamış. Çekirdek açığa çıkmış!
Yoldaş Shcherbina?
Yoldaş Genel Sekreter, sizi temin ederim ki Profesör Legasov bu noktada hatalı.
Bryukhanov çekirdeğin sağlam olduğunu rapor etti.
- Radyasyona gelince ise... - Evet. 3,6 röntgen;
aklıma gelmişken, bu rakam 1 tane değil,
400 tane göğüs filmine eşdeğerdir.
Bu sayıda benim canımı sıkan farklı bir sebep var.
Bu rakam, düşük sınırlı dozimetrelerin gösterebildiği maksimum değerdir.
Yani neyi görebildilerse bize onu söylemişler.
Bence gerçek değer çok daha yüksek.
Eğer haklıysam, bu itfaiye görevlisi elinde 4 milyon tane...
göğüs filmine eşdeğer bir şey tutmuş demektir.
Profesör Legasov, yaygaracı histerilerin lüzumu yok.
Eğer hakikatse ona yaygara denemez!
İyi de ben hiç hakikat duymadım ki.
Benim tek duyduğum, tanımadığım bir adamın...
parti yetkililerinin raporladığı şeylerin...
tam zıttı yönündeki kanaati.
Eee... Özür dilerim.
Niyetim bu değildi.
Kaygılarımı size olabildiğince...
sakin ve saygılı bir şekilde...
- Profesör Legasov... - Boris.
Buna izin veriyorum.
RBMK reaktörleri yakıt olarak...
uranyum 235 kullanır.
Her bir U-235 atomu...
neredeyse ışık hızında hareket eden birer mermi gibidir.
Önüne çıkan her şeyi delip geçer:
Tahta, metal, beton, et.
U-235'in her bir gramında...
bu mermilerin bir milyar trilyon tanesinden fazlası vardır.
Bu sadece 1 gramındaki sayı.
Çernobil'de ise 3 milyon gramın üzerinde U-235 var...
ve orası şu anda yanıyor.
Rüzgar radyoaktif parçacıkları kıtanın her yerine taşırken,
yağmur da onları üstümüze indirecek.
Yani soluduğumuz havada, içtiğimiz suda,
yediğimiz yemekte 3 milyon kere
milyar trilyon tane mermi olacak.
Bu mermilerin çoğu 100 yıl boyunca ateşlenmeye devam edecek.
Bazılarıysa 50 bin yıl boyunca.
Ve sizin bu kaygınızın tek kaynağı...
yorumladığınız bir taş, öyle mi?
Evet.
Yoldaş Shcherbina...
Çernobil'e gitmeni istiyorum.
Reaktörü bizzat inceleyeceksin...
ve doğrudan bana rapor vereceksin.
Akıllıca bir karar bu Yoldaş Genel Sekreter.
Ayrıca Profesör Legasov'u da yanına al.
Bağışlayın Yoldaş Genel Sekreter, ama ben...
Nükleer bir reaktörün nasıl çalıştığını biliyor musun?
- Bilmiyorum. - Bilmiyorsun.
O zaman neye bakacağını nereden bileceksin?
Toplantı bitmiştir.
Nükleer bir reaktör nasıl çalışır?
- Efendim? - Basit bir soruydu.
Cevabı hiç de basit değil ama.
Tabi ya, bunu anlamayacak kadar salak olduğumu düşünüyorsun.
Tekrarlıyorum: Bana nükleer bir reaktörün nasıl çalıştığını anlat...
yoksa bu askerlerden birine söylerim, seni helikopterden aşağı atar.
Nükleer reaktör buharla elektrik üretir.
Buhar türbini döndürür, türbin de elektrik üretir.
Normal bir santral, buharı...
kömür yakarak elde eder...
ama nükleer santrallerde...
fisyon denen şeyi kullanırız.
Uranyum 235 gibi kararsız bir elementi alırız...
ki çok fazla sayıda nötronu vardır...
- Nötron da... şey... - Mermi oluyor.
Evet, mermi.
Mermiler uçarak uranyumdan uzaklaşır.
Biz de eğer...
yeterince uranyum atomunu birbirine yaklaştırırsak...
bir atomun mermileri eninde sonunda başka bir atoma çarpar.
Bu çarpışmanın gücü o atomu parçalar...
ve ortaya muazzam bir enerji çıkar, yani fisyon oluşur.
- Peki ya grafit? - Evet, doğru.
Nötronlar aslında son derece hızlı hareket eder, ki biz buna "akı" diyoruz.
O yüzden uranyum atomlarının birbirine çarpması pek de olası değildir.
RBMK reaktörlerinde nötron akısını düşürüp hızı yavaşlatmak için...
yakıt çubuklarını grafitle kaplıyoruz.
Güzel.
Nükleer reaktörlerin nasıl çalıştığını öğrendim.
Artık sana ihtiyacım yok.
- Yardım eder misiniz? Kocamı arıyorum. - Hayır, şimdi olmaz.
- Mikhail! - Lyudmilla.
Kızımı al.
Onu buradan uzaklaştır, lütfen.
Uzak dur onlardan! Hasta olmak mı istiyorsun?
Aman Tanrım.
Ne olur al kızımı.
Ne olursun götür.
Lütfen! Lütfen!
Ne olur götür onu!
Affedersiniz, ben Vasily Ignatenko'nun eşiyim.
İtfaiye görevlisi. Ignatenko.
Ignatenko. 6. Yangın ve Kurtarma Desteği Biriminden.
Onu bulmam lazım. Lütfen.
Ignatenko...
Helikopterle Moskova'ya sevk edilecek.
6 numaralı hastaneye.
Neden ki, kendisi iyi mi? Onu görebilir miyim?
Onu görmek istiyorsan Moskova'ya gideceksin.
Ama buradan ayrılmamıza izin vermiyorlar.
Binbaşı Burov'un izin verdiğini söyle.
- Ne zaman götürecekler? - Şimdi.
Santrale yaklaşıyoruz.
Ne yapmışlar böyle?
İçerisini görebiliyor musun?
Gerek yok. Baksana.
O çatıdaki şeyler grafit.
Tüm bina havaya uçmuş.
Çekirdek açığa çıkmış!
Bunu ta buradan nasıl söyleyebiliyorsun, anlamıyorum.
Tanrı aşkına.
Şu parıltıya bak!
Havayı iyonlaştıran radyasyon bu!
Görmeden bir şey bilemeyiz.
Bizi doğruca binanın üstüne götür!
- Boris, açık bir reaktörün... - Bana adımla hitap etme!
Üzerinde uçarsak bir haftaya kalmaz, ölürüz!
Ölürüz diyorum!
Efendim?
Bizi o binaya götür, yoksa seni vurdururum.
O çekirdeğin üzerinden geçersen, sana yemin ediyorum...
yarın sabah kurşunla öldürülmek için yalvarıyor olursun.
BELARUS KOMÜNİST PARTİSİ GENEL MERKEZİ MINSK
Başka bir gün gelseniz...
Harika.
Sekreter Vekili Garanin.
Belarus Nükleer Enerji Enstitüsü'nden Ulana Khomyuk.
Benim için bir zevk.
- Sizlere... - Çernobil hakkında konuşmak için geldim.
Ne hoş zamanlama.
- Yine bekleriz. - Geleceğim, teşekkürler.
Söylemeliyim ki, işte tam bu yüzden bilim insanlarını kimse sevmiyor.
Tedavi gerektiren bir hastalığımız olduğunda neredeler?
Laboratuvardalar, kafaları kitaplara gömülü, sonra büyükanne ölür tabi.
Ama ortada bir sıkıntı yokken...
her yere korku saçıyorlar.
Çernobil'i biliyorum.
Çekirdeğin kısmen ya da tamamen açığa çıktığını biliyorum.
- Ne demekse artık o. - Eğer derhal iyot hapları bulmaz...
ve şehri tahliye etmezseniz, yüz binlerce insan kanser olacak,
Tanrı bilir kaç kişi de ölecek.
Vay, iyiymiş.
Çernobil'de kaza olduğu doğru,
ama bir problem olmadığına garanti verdiler.
Ben de size olduğunu söylüyorum.
Kendi fikirlerimi sizinkilere tercih ediyorum.
Bakın ben bir nükleer fizikçiyim.
Siz ise Sekreter Vekili olmadan önce,
ayakkabı fabrikasında çalışıyordunuz.
Evet, ayakkabı fabrikasında çalışıyordum.
Şimdiyse ben baştayım.
"Dünyanın tüm işçilerine."
Stabil iyot, tiroidin radyoaktif iyodu absorbe etmesini önleyecek.
Elinde olduğu sürece her gün bir tane iç.
Ve doğuya git.
Minsk'ten uzaklaşabildiğin kadar uzaklaş.
Bu kadarı da fazla. Pikalov bizi kötü gösterebilmek için resmen film çeviriyor.
Nasıl göründüğünün önemi yok.
Shcherbina tam bir bürokrattır,
dik kafalı olduğu kadar aptaldır da.
En basit şekliyle doğrusunu söyleriz.
Sorun çıkmaz.
Pikalov!
Yoldaş Shcherbina, Başmühendis Fomin,
Orgeneral Pikalov ve ben...
burada olmanızdan ötürü onur duyduk.
Derin bir onur duyduk.
Tabi ki bu koşullarda olmasını istemezdik,
lakin gördüğünüz üzere, hasarı atlatma konusunda müthiş ilerleme kaydettik.
Kazanın sebebi hakkında kendi soruşturmamızı başlattık.
Sorumlu olduğunu düşündüğümüz...
kişilerin bir listesini yaptık.
Profesör Legasov, anladığım kadarıyla tehlikeli şeyler söylüyormuşsunuz.
Çok tehlikeli şeyler.
Güya reaktör çekirdeğimiz patlamış.
Bir RBMK reaktörünün nasıl olup da
patlayabileceğini lütfen bana söyler misiniz?
Şu anda bunu açıklayabilecek durumda değilim.
Tam tahmin ettiğim gibi, buna bir cevabı yok.
Bu utanç verici, gerçekten.
Hele böyle bir zamanda dezenformasyon yaymak.
Çatıda neden grafit var?
Grafit sadece çekirdekte olur.
Nötron akısını yavaşlatmaya yarar.
Doğru mu?
Fomin, Başkan Vekili çatıda neden grafit görmüştür?
Eee... böyle bir şey olamaz.
Yoldaş Shcherbina, bağışlayın ama, grafit...
bu mümkün değil.
Belki de yanık beton görmüşsünüzdür.
İşte bu noktada hata ettin.
Zira nükleer reaktörler hakkında fazla şey bilmiyor olabilirim...
ama beton konusunu çok iyi bilirim.
- Yoldaş, sizi temin ederim ki... - Anlıyorum.
Legasov'un yanıldığını düşünüyorsunuz.
Peki bunu nasıl kanıtlayabiliriz?
Yüksek ölçekli dozimetremiz az önce ulaştı.
Kamyonlardan birini kurşun zırhla kaplarız.
Dozimetreyi de önüne monte ederiz.
Adamlarınızdan biri yangına mümkün olduğunca yaklaşsın.
Ona elinizdeki her türlü korumayı sağlayın.
Ama şunu da bilin ki, kurşun zırh bile...
yeterli olmayabilir.
O zaman kendim giderim.
Güzel.
Geri döndü.
3 röntgen değilmiş.
15 bin çıktı.
Yoldaş Shcherbina...
Bu değer ne anlama geliyor?
Çekirdeğin açıkta olduğu anlamına geliyor.
Kendi gözlerimizle izlediğimiz bu yangının,
Hiroşima'ya atılan bombanın iki katı radyasyon yaymakta olduğu anlamına geliyor.
Üstelik her saat.
Patlamadan beri 20 saat geçtiğine göre...
şimdiye kadar 40 bomba etti.
Yarın buna 48 tane daha eklenecek.
Ve durmayacak da. Ne bir haftada, ne bir ayda.
Tüm kıta ölene kadar yanmaya ve zehrini kusmaya devam edecek.
Partinin yerel merkezine kadar Yoldaşlar Bryukhanov ve Fomin'e...
eşlik edin lütfen.
- Hizmetleriniz için teşekkür ederiz. - Yoldaş...
Azledildiniz.
Başlarında Dyatlov vardı.
Dyatlov'un suçu!
- Yangını nasıl söndüreceğiz? - Helikopterleri kullanırız.
Orman yangınındaki gibi, yukarıdan su dökeriz.
Hayır, olmaz, anlamıyorsunuz.
Bu öyle bir yangın değil.
Fisyon reaktörü bu; sıcaklık 2 bin dereceden fazla.
Isı, suyu anında buharlaştırır.
Nasıl söndüreceğiz peki?
Bu gezegende daha önce...
hiç meydana gelmemiş bir şeyle uğraşıyorsunuz.
Bor.
Bor ve kum.
Gerçi onun da kendine özgü başka sorunları olacak...
ama aklıma başka çözüm gelmiyor.
Binlerce indirme gerekecek...
çünkü helikopterleri tam çekirdeğin üstünde uçuramayız...
o yüzden çoğu ıskalayacak.
- Ne kadar kum ve bor lazım? - Net bir rakam verm...
- Tanrı aşkına, kabaca bir şey söyle! - 5 bin ton.
Ayrıca devasa bir alanı da boşaltmamız gerekiyor.
Sen orasını boş ver. Yangına odaklan.
Öyle yapıyorum zaten.
Rüzgar tüm dumanı ve...
radyasyonu taşıyor.
Hiç olmazsa Pripyat'ı tahliye edin. Sadece 3 kilometre ötede.
- Onun kararını ben veririm. - Verin o halde.
- Vermemem söylendi. - Yani...
Burada yetkili benim!
Sadece anladığın şeyler hakkında konuşup...
anlamadıklarında susarsan, buradaki işimiz çok daha kolaylaşır.
Nereye gidiyorsun?
Sana 5 bin ton kum ve bor bulmaya.
Şurada bir otel var.
Onlardan birini tercih ederim.
Batıl inançlarınız mı var?
Moskova'dan mı?
Yangından dolayı mı buradasınız?
Endişelenmemiz gereken bir şey var mı?
Yok.
27 NİSAN SABAHI PATLAMADAN 30 SAAT SONRA
Yerimizi aldık. Dökmek için yaklaşıyoruz.
İlerlemeniz uygundur.
Anlaşıldı. Dönüşümlü olarak teker teker gideceğiz.
Çember sınırını hatırlatır mısın?
Gidip alevlerin tam üzerinde uçmasınlar.
Çember sınırı 10 metre.
Çember sınırı 10 metre. Anlaşıldı.
Öncü 1, uçuş öncesi:
Asgari 10 metrelik çember sınırını koruyun.
Anlaşıldı.
40 metre, 35...
30...
Hayır, hayır! Çok yaklaştılar!
- Alevlerin üstünde uçmamaları lazım. - İyi de o zaman nasıl...
Rüzgarın taşıması gerekiyor.
Söyle onlara, sakın çekirdeğin üzerinden geçmesinler.
Öncü 1 çok yaklaştı.
Tekrar ediyorum. Çok yaklaştılar.
Anlaşıldı.
Öncü 1, çember sınırının içine girdin.
Anlaşılmadı. Sinyal kesiliyor.
Öncü 1?
Anlaşıldı mı?
Öncü 1, anlaşıldı mı?
Öncü 1, cevap ver.
Anlaşıldı mı, Öncü 1?
Öncü 1!
Efendim! Diğerlerine ne diyeyim?
Başka bir yolu var mı, Legasov?
Sıradakini yolla.
Batıdan yaklaşmalarını söyle.
Öncü 2, batıdan yaklaşın.
KURCHATOV ENSTİTÜSÜ MOSKOVA
Kurchatov Enstitüsü, 4 numaralı laboratuvar.
Marina Gruzinskaya, ben Minsk'ten Ulana Khomyuk.
Ah, evet, aramanız ne güzel.
- Uzun zaman oldu. - Evet.
Aslında dostumuz hakkında aramıştım.
- Bilirsin, şu taşradaki. - Evet, elbette.
Onun nasıl olduğunu merak ettim. Şimdi oralar çok sıcaktır.
Evet, son derece sıcak...
ama yeğenleri alçak uçuş yapıyor...
ve her defasında serin hava getiriyorlar.
Hangi yeğenler onlar?
14 yaşındaki Simka ile 5 yaşındaki ufak Boris.
Bu harika.
Ama çocuklar üstüne başına tırmanırsa insanı daha da sıcak basabilir.
Onları bir ziyaret etsem iyi olacak.
Olmaz, misafir istemiyorlar.
Neyse, kusura bakma, işime dönmem lazım.
Şu an çok meşgulüm. Hoşça kal.
Alevlerin üzerine kum ve bor döküyorlarmış.
Ben de aynısını yapardım.
Eminim öyledir.
Nereye gidiyorsun?
Çernobil'e.
Temiz iş. 20 indirme.
Ne oldu?
Bu şehirde 50 bin kişi yaşıyor.
Profesör Ilyin aynı zamanda komisyonda da yer alıyor.
Onun dediğine göre radyasyon tahliye gerektirecek kadar yüksek değilmiş.
Ilyin fizikçi değil ki.
Evet, ama gene de tıp doktoru. O güvenli diyorsa güvenlidir.
- Burada kalıyorlarsa değildir. - Biz kalıyoruz ya!
Kalmasına kalıyoruz da, bu yüzden 5 yıl içinde öleceğiz zaten.
Özür dilerim, ben...
Kusura bakma.
Shcherbina.
Sağ ol.
İsveç'teki bir nükleer santral radyasyon algılamış...
ve bizim yakıtın yan ürünlerinden biri olduğunu belirlemiş.
Amerikalılar uydu fotoğrafları çekmiş.
Reaktör binasını, dumanı, yangını.
Artık tüm dünya öğrendi.
Rüzgar Almanya'ya doğru esiyordu.
Frankfurt'ta çocukların dışarıda oynamasına...
izin vermiyorlarmış.
Sigara içer misin?
Sovyetler Birliği'nde nükleer bir kaza yaşanmış...
ve Sovyetler de bu haberi doğrulamıştı.
Sovyet versiyonu ise şu şekilde:
Kiev yakınlarındaki Çernobil Nükleer...
Enerji Santrali'nde bulunan atom reaktörlerinden
birinin hasar görmesi üzerine,
ölü ve yaralılar olabileceğine dair,
Moskova'da çeşitli spekülasyonlar yapılıyor.
Sovyet sınırlarını aşarak İskandinavya'ya kadar zaten ulaşmış olan...
27 NİSAN, 14:00, PATLAMADAN 36 SAAT SONRA nükleer radyasyon göz önüne alındığında,
Sovyetler'in kazayı kabul etme konusunda biraz...
aceleci davranmış olduğu düşünülebilir.
Dikkat, dikkat! Dikkat, dikkat!
Sevgili yoldaşlar,
Milletvekilleri İl Meclisi'nden duyurulur:
Pripyat kentindeki Çernobil Nükleer Enerji Tesisi'nde...
meydana gelen bir kaza nedeniyle,
olumsuz radyasyon koşulları oluşmaktadır.
Parti ve Sovyet kurumları ile, güvenlik güçleri tarafından...
gerekli önlemler alınmaktadır.
Ancak halkımızın, özellikle de çocuklarımızın,
güvenliğini tamamen sağlayabilmek için,
şehir sakinlerinin geçici tahliyesi...
ve Kiev'deki toplanma noktalarına gitmesi gerekmektedir.
Bu amaçla, bugün 27 Nisan...
saat 14:00'dan itibaren,
her bir apartman için...
askeri yetkililerin...
ve Parti Yönetim Kurulu temsilcilerinin refakat edeceği...
otobüsler tahsis edilmiştir.
Yanınıza almanız gerekenler şunlardır:
Kimlikleriniz, temel ihtiyaç malzemeleri,
yolculuk süresince ve ilk birkaç gün yetecek kadar yiyecek.
İşletme ve enstitü yöneticileri...
şehrin normal işlevlerinin sürdürülmesi için...
burada kalması gereken işçi listelerini teslim etmiştir.
Tahliye süresince apartmanların tümü...
askeri güçlerce korunuyor olacaktır.
Yoldaşlar, evlerinizi geçici olarak terk ederken,
pencerelerinizi kapatmayı,
tüm elektrikli ve gazlı sistemleri kesmeyi,
ve ana şalterleri indirmeyi unutmayın.
Lütfen bu geçici tahliye süresince sükunetinizi koruyun,
organize hareket edin ve düzeni bozmayın.
Dikkat, dikkat! Dikkat, dikkat!
Sevgili yoldaşlar,
Milletvekilleri İl Meclisi'nden duyurulur:
Pripyat kentindeki Çernobil Nükleer Enerji Tesisi'nde...
meydana gelen bir kaza nedeniyle,
olumsuz radyasyon koşulları oluşmaktadır.
Parti ve Sovyet kurumları ile, güvenlik güçleri tarafından...
Size geri dönün dedim. Burası yasak bölge.
Ben Belarus Nükleer Enerji Enstitüsü'nden geliyorum.
İzniniz var mı?
Bakın, acilen biriyle görüşmem gerekiyor.
Derhal geri dönün, yoksa sizi tutuklarım.
Beni tutuklayacaksanız...
en üst düzey yetkilinize götürmelisiniz.
Radyolojik araştırmaya başlamamız gerekiyor.
Bölge bölge, yürüyerek, elimizde dozimetrelerle.
Sen iyi misin?
Tabi ki.
Yoldaşlar...
Nöbetçiler bu kadını güney kontrol noktasında tutuklamış.
Bana kalsa hücreye atardım...
Ama benim de bildiğimi sizin öğrenmeniz gerektiğine karar verdi.
Reaktör çekirdeğinizin açığa çıktığını biliyorum.
Grafitin yandığını, yakıtın eridiğini...
sizin de üzerine kum ve bor döktüğünüzü biliyorum.
Muhtemelen akıllıca olduğunu düşündünüz, ama hataydı.
Ulana Yuriyvna Khomyuk, Başfizikçi.
Belarus Nükleer Enerji Enstitüsü.
Siz de Valery Alexeyevich Legasov olmalısınız?
Çekirdeği havasız bırakmak yangını söndürecektir...
ancak sıcaklık zamanla artacak.
İnanın, tamamen farkındayım.
Ama eriyerek alttaki beton katmana ulaşmasının
en az 1 ay süreceğini hesaplıyorum.
- Bu da bize... - Hayır, 1 ay zamanınız yok.
Yaklaşık 2 gününüz var.
Evet, yakıtın şuradaki beton katmana...
ulaşması bir ay sürebilirdi.
Ama ondan önce, önümüzdeki Salı'ya kadar...
buradaki biyolojik kalkanı yakarak içinden geçecek.
Bunu yaptıktan sonra da, şuradaki tanklara vuracak,
kabarcık havuzlarına, rezervuarlara...
ECS rezervuarlarını diyorsunuz. Kaygınızı anlıyorum...
ama tesis personeline teyit ettirdim.
- Tanklar neredeyse boş. - Hayır, neredeyse boş idiler.
Şu, şu ve şuradaki noktaların her biri...
kabarcık havuzlarına tahliye oluyor.
Binadaki tüm boruların kopmuş durumda olduğunu tahmin ediyorum.
Bir de gelirken yolda gördüğüm itfaiye arabaları var.
Yangın hortumları hala bağlı durumda.
Bunca zamandır binaya su sıkmaya devam ediyorlar.
Tanklar dolu.
SSCB Bakanlar Kurulu duyurusudur.
Çernobil Nükleer Güç İstasyonu'nda kaza meydana gelmiştir.
Nükleer reaktörlerden biri hasar görmüştür.
Kazanın sonuçlarına yönelik önlemler alınmaktadır.
Kazazedelere gereken yardım verilmektedir.
Konuyla ilgili bir hükümet komisyonu oluşturulmuştur.
10 dakikam var, sonra telefona geri dönüp,
dostlarımızdan özür dileyeceğim,
düşmanlarımızdan özür dileyeceğim.
Bizim gücümüz, gücümüzün algısından geliyor.
Bu olayın bize verdiği zararı anlıyor musunuz?
Neleri tehlikeye attığımızı anlıyor musunuz?
Boris.
Brifingimizi Profesör Legasov verecek.
Bazı iyi haberlerimiz var.
Havadan döktüklerimiz yangını söndürmede işe yarıyor.
Radyonüklit emisyonunda düşüş var...
ama yangın...
en az iki hafta daha devam edecek.
Bir problem daha var.
Nükleer yakıt soğumuyor,
çünkü zaten yanmıyor.
İşin doğrusu, üzerine döktüğümüz kum tabakasından
dolayı sıcaklık muhtemelen yükselecek.
Uranyum kumu eritecek,
bunun sonucunda bir tür lav oluşacak,
o da altındaki kalkanı eritmeye başlayacak.
Lav mı yarattınız?
Bunu zaten bekliyordum.
Lav, toprağa ulaşıp...
yeraltı sularını kirletmeden önce,
alttaki beton tabakayı güçlendirmek için vaktimiz olur diye düşünmüştüm.
Ama yanlış şey için endişelenmişim.
Benim anlayışıma göre, reaktörün altındaki büyük su tanklarının...
normalde boş olması gerekiyordu.
Bu Belarus Enstitüsü'nden Ulana Khomyuk.
Onun sezgileri sayesinde artık biliyoruz ki...
tanklar aslında doluymuş.
İyi de, suyla dolu. Bu niye sorun olsun ki, profesör?
Lav bu tanklara girdiğinde,
yaklaşık 7 bin metreküp suyu...
ısısıyla bir anda buharlaştıracak.
Bu da ciddi bir termal patlamaya yol açacak.
Ne kadar ciddi?
2 ila 4 megaton arasında tahmin ediyoruz.
Yani 30 kilometre yarıçap içindeki...
her şey tamamen yok olacak.
Bunlara Çernobil'de kalan diğer üç reaktör de dahil.
Çekirdeklerdeki radyoaktif malzemenin tamamı şiddetle yerinden fırlayacak...
ve yaklaşık 200 kilometreye ulaşacak olan...
dev bir şok dalgası tarafından etrafa saçılacak.
Bu mesafe Kiev nüfusunun tamamen, Minsk'in ise kısmen...
ölebileceği anlamına geliyor.
Radyasyonun yayılma şiddetinden...
tüm Sovyet Ukrayna,
Letonya, Litvanya, Belarus,
ayrıca Polonya, Çekoslovakya, Macaristan,
Romanya ve Doğu Almanya'nın büyük bir kısmı etkilenecek.
"Etki" derken kastettiğiniz nedir?
Bölgelerin çoğu için yiyecek ve su arzında hemen hemen kalıcı bir kesinti,
kanser ve düşük oranlarında da sert bir yükseliş.
Ölü sayısı veremem ama çok olacağı kesin.
Belarus ve Ukrayna içinse bu "etki",
en az 100 yıl boyunca...
yerleşime elverişsiz olmaları demek.
Belarus ve Ukrayna'da 50 milyondan...
fazla insan yaşıyor.
Evet, 60.
Peki bunun gerçekleşmesine ne kadar zaman var?
Yaklaşık 48 ila 72 saat.
Ama bir çözümümüz olabilir.
Tanklardaki suyu boşaltabiliriz.
Ne yazık ki tanklar sızdırmaz kurşunla kitlenmiş durumda...
ve kapıları da sadece su kanalı sisteminin...
içerisinden elle açılabiliyor.
Yani bize tesisi çok iyi bilen,
bodruma inip su kanalları arasında yolunu bulabilecek,
kanal kapılarına ulaşarak vanaları açabilecek,
böylece suları dışarı pompalayabilmek için bizim erişimimizi sağlayacak...
3 santral işçisi gerekiyor.
Tabi bunun için de sizin izniniz gerekiyor.
Ne için benim iznim gerekiyor?
Eee, bu kanallardaki su...
yani radyoaktif kirlilik düzeyi...
Büyük ihtimalle 1 hafta içinde ölecekler.
3 kişiyi öldürmek için sizin izninizi istiyoruz.
Şey...
Yoldaş Legasov...
Zaferler ancak bir bedel karşılığında kazanılır.
28 NİSAN, 09:30 PATLAMADAN 56 SAAT SONRA
Kanalın girişindeki şu vanayı açacağız.
Vanaları çevirmek zor olacaktır.
Sonuç itibariyle, bodrum kat planını iyi bilen...
3 kişiye ihtiyacımız var.
Gönüllü olanlar elbette ödüllendirilecek.
Maaşlarına yıllık 400 ruble ekleyeceğiz.
Bir ve iki numaralı reaktörlerde çalışanlar ayrıca terfi de alacak.
Bir ve iki numaralı reaktörler niye hala çalışıyor ki zaten?
Bir arkadaşım o gece güvenlik görevlisiydi,
ve şu anda ölüyor.
Ayrıca o itfaiye erlerini hepimiz duyduk.
Şimdi de kalkıp yanan bir reaktörün altında yüzmemizi mi istiyorsunuz?
Ne kadar kirli olduğu belli mi?
Şey... Net bir rakam veremem.
Bizi öldürecek olduktan sonra net rakam bilmenize gerek yok.
Ama bize onu bile söyleyemiyorsunuz.
Niye yapalım ki bunu? 400 ruble için mi?
Yapacaksınız, çünkü yapılması şart.
Yapacaksınız, çünkü sizden başka kimse yapamaz.
Ve eğer yapmazsanız, milyonlar ölecek.
Buna da yeterli değil derseniz, size inanmam.
Bizim insanımızı başkalarından ayıran hep bu olmuştur.
Damarlarımızdaki bin yıllık fedakarlık.
Ve her nesil kendi çektiği acıları bilmek zorundadır.
Bundan sorumlu olanların ben yüzüne tüküreyim.
Kendi ödemek zorunda olduğum bedele de lanet olsun.
Ama ben benimkini kabulleniyorum.
Siz de şimdi sizinkini kabullenin.
Ve o suya girin.
Çünkü bunun yapılması gerekiyor.
Ananenko.
Bezpalov.
Baranov.
Çeviri: certan
Önümüzdeki acil tehlike sona erdi.
Şimdi ise, korkarım uzun soluklu bir savaşa başlamamız gerekiyor.
Kaç kişi istiyorsunuz?
Yaklaşık 750 bin kişi.
Sayıların üzerinden tekrar tekrar geçtim,
hep aynı cevabı alıyorum.
Patlaması imkansız.
Her ihtimalin peşinden gitmeliyiz.
Sonucunda ne veya kim suçlanacak olursa olsun.
Çünkü o gece neler yaşandığını bulamazsak...
bir gün tekrar yaşanacak.
Vanaları çevirmek zor olacaktır...
o yüzden üç kişiye ihtiyacımız var.
Ananenko.
Bezpalov.
Baranov.
Suda oldukça fazla radyasyon vardı.
Hayatta kalabilmelerine dair bir beklenti yoktu.
Ama yine de yaptılar.
O sahneyi çekerken...
olan biten her şeyi görebileceğiniz,
ve bir tür gösteri gibi algılayabileceğiniz...
yoğunlukta ortam ışığı olmasını istemedim.
Benim için önemli olan hep gerçeklikti...
ve içinizde oluşacak, dalgıçların yanındaymış hissi.
O zifiri karanlıkta, sadece el fenerinin aydınlattıklarından...
ve el fenerinin sudaki yansımasının aydınlattıklarından...
başka hiçbir şey görmeden.
Ben nükleer fizikçiyim.
Ulana Khomyuk gerçek biri değil.
Bizim yarattığımız bir karakter.
O zamanlar Sovyetler Birliği'nde beraber çalışmış bilim insanlarının bir karışımı.
Çernobil için buradayım.
Tarihi bir kurgu yaratmanın...
önemli zorluklarından biri...
dahil edilecek kişi sayısını düşük tutmak.
Çernobil'in daha kötüye gitmesini önlemek,
orayı temizlemek ve en başta neler olduğunu tespit etmek için...
bir araya gelerek kafa patlatan...
yüzlerce bilim insanını temsil edecek...
bir karaktere ihtiyacım vardı.
Çekirdeği havasız bırakmak yangını söndürecek...
ama bir hata yaptınız.
Bu bilim insanları gizemin çözülmesini istemeyen bir sistemdeki...
gizemi çözmeye çalıştıklarının farkındaydı.
Mahkemelere çıkarıldılar.
Burnunu sokan bilim insanları tehdit edildi,
aileleri tehdit edildi, ama gene de devam ettiler.
Çünkü onlar, bana göre, birer bilim insanı olarak,
gerçeğin artık gizlenemeyecek bir noktada olduğunu,
bunun için artık çok geç olduğunu anlamışlardı.
Kendi düşüncemi sizinkine tercih ederim.
Siz sekreter yardımcısı olmadan önce,
ayakkabı fabrikasında çalışıyordunuz.
Legasov olan biteni bilimsel açıdan algılamış olduğundan,
ona derhal "Peki, şimdi ne yapsınlar?"
şeklindeki soruları cevaplama görevi verildi.
Olayı henüz kendi problemi gibi görmüyordu.
Endişelenmemiz gereken bir şey var mı?
O anda önünde iki seçeneği vardı.
Onlara ya doğru ya da yalan söyleyecekti.
Hayır.
Bu bir bakıma hikayeye adım attığı nokta.
O ana kadar...
hayatından koparılıp bu durumun ortasına fırlatılmış...
masum biriydi.
Ama yalan söylediği andan itibaren...
o da artık sonuçlardan sorumlu olmaya başladı.